Zwrot gotówkowy w ramach ulgi B+R – jak skorzystać

Zwrot gotówkowy z tytułu ulgi B+R – komu przysługuje

Ulga badawczo-rozwojowa (ulga B+R) jest jednym z kluczowych narzędzi podatkowych wspierających innowacyjność przedsiębiorstw. Co istotne, w określonych sytuacjach ustawodawca przewidział możliwość efektywnego rozliczenia kosztów kwalifikowanych i  uzyskania tzw. zwrotu gotówkowego. Mechanizm ten ma szczególne znaczenie dla podmiotów, które ponoszą stratę podatkową lub osiągają niski dochód, a jednocześnie ponoszą koszty działalności badawczo-rozwojowej.

Więcej o uldze B+R przeczytasz pod tym linkiem.

Czym jest zwrot gotówkowy w ramach ulgi B+R

Zwrot gotówkowy polega na możliwości efektywnego wykorzystania kosztów kwalifikowanych, których podatnik nie może odliczyć za dany rok podatkowy z uwagi na stratę lub zbyt niski dochód.

Jest to rozwiązanie alternatywne wobec standardowego mechanizmu rozliczenia nieodliczonych kosztów kwalifikowanych dotyczących działalności badawczo-rozwojowej w kolejnych sześciu latach podatkowych.

Zwrot gotówkowy w ustawie o CIT

Zwrot gotówkowy w podatku dochodowym od osób prawnych został uregulowany w art. 18da ustawy o CIT. W praktyce przysługuje on za pierwsze dwa lata prowadzenia działalności gospodarczej przez podatnika.

Wysokość zwrotu możliwego do uzyskania odpowiada iloczynowi nieodliczonej części kosztów kwalifikowanych w ramach podstawowego mechanizmu ulgi B+R oraz stawki podatku dochodowego, która obowiązywała podatnika w danym roku podatkowym.

W celu skorzystania ze zwrotu gotówkowego należy spełnić następujące warunki:

• podatnik jest mikroprzedsiębiorcą, małym lub średnim przedsiębiorcą w rozumieniu przepisów ustawy – prawo przedsiębiorców (w przypadku korzystania ze zwrotu gotówkowego za drugi rok podatkowy),
• podatnik poniósł stratę podatkową lub jego dochód jest niższy niż przysługujące mu odliczenie w związku z ulgą badawczo-rozwojową (B+R).

Kwota zwrotu odpowiada iloczynowi nieodliczonego odliczenia B+R oraz stawki CIT (19% lub 9%).

Warto mieć także na uwadze, że ze zwrotu gotówkowego można skorzystać także w ramach korekty deklaracji za nieprzedawnione lata podatkowe.

Przykład:

Spółka prowadząca działalność gospodarczą w branży IT została założona w styczniu 2025 r. Środki na działalność spółka uzyskała w ramach pożyczek od wspólników. Suma kosztów kwalifikowanych poniesionych na stworzenie oprogramowania w trakcie pierwszego roku podatkowego (zakończonego stratą podatkową), wyniosła 1 000 000 zł. Wobec braku możliwości odliczenia kosztów kwalifikowanych w podstawowym mechanizmie ulgi B+R Spółka może skorzystać jednak ze zwrotu gotówkowego. Jego kwota to 90 tys. zł (kwota kosztów kwalifikowanych * stawka CIT 9%).

Wyłączenia uniemożliwiające skorzystania ze zwrotu gotówkowego

Zgodnie z art. 18da ust. 4 ustawy o CIT, z preferencji nie mogą skorzystać podatnicy, którzy zostali utworzeni:

• w wyniku przekształcenia, połączenia lub podziału,
• w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wykonującą we własnym imieniu działalność gospodarczą (JDG) lub spółki niebędącej osobą prawną,
• przez osoby prawne, osoby fizyczne lub jednostki niemające osobowości prawnej, które wniosły na poczet kapitału podatnika uprzednio prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo, zorganizowaną część przedsiębiorstwa lub składniki majątku tego przedsiębiorstwa o wartości przekraczającej łącznie równowartość w złotych kwoty co najmniej 10 000 euro,
• przez osoby prawne, osoby fizyczne lub jednostki niemające osobowości prawnej wnoszące, tytułem wkładów niepieniężnych na poczet kapitału podatnika, składniki majątku uzyskane przez te osoby lub jednostki w wyniku likwidacji innych podatników, jeżeli te osoby lub jednostki posiadały udziały (akcje) tych innych likwidowanych podatników.

Ponadto, podatnik jest obowiązany do zwrotu wykazanej kwoty przysługującej mu na podstawie art. 18da ust. 1 lub 2, jeżeli przed upływem 3 lat podatkowych, licząc od końca roku podatkowego, za który złożył zeznanie, zostanie postawiony w stan upadłości lub likwidacji.

Zwrot gotówkowy – limit

Należy pamiętać, że zwrot gotówkowy stanowi tzw. pomoc de minimis. Jest to szczególny rodzaj wsparcia udzielanego przedsiębiorcom, uregulowany przez przepisy wspólnotowe. Od 2024 roku limit pomocy de minimis wynosi 300 000 euro w okresie 3 lat. Niezbędne jest więc monitorowanie wysokości uzyskiwanego wsparcia, także w kontekście innych form pomocy.

Podsumowanie

Zwrot gotówkowy to narzędzie szczególnie korzystne dla:

• startupów i młodych spółek kapitałowych,
• firm produkcyjnych i technologicznych,
• przedsiębiorców intensywnie inwestujących w innowacje.

Warto przy tym pamiętać, że analogiczne regulacje znajdują się w przepisach ustawy o PIT. Mogą z nich korzystać m.in. osoby prowadzące działalnośc gospodarczą oraz wspólnicy spółek osobowych, które same nie są podatnikami.

Prawidłowe zastosowanie przepisów zwłaszcza w kontekście roku rozpoczęcia działalności, statusu MŚP oraz wyłączeń ustawowych – wymaga jednak szczegółowej analizy. Jeżeli chcesz sprawdzić możliwość skorzystania z tzw. zwrotu gotówkowego w przypadku Twojej Firmy, skontaktuj się z nami.